Bánh ít lá gai Bình Định – món đặc sản làm quà chất lượng của miền đất võ 2026

Nhắc đến đặc sản miền đất võ, người ta sẽ nghĩ ngay đến bánh ít lá gai. Bánh ít lá gai Bình Định là món bánh mộc mạc, mang hương vị rất riêng, rất dân dã tựa như người dân nơi đây. Du lịch Bình Định, bạn phải tìm và thưởng thức cho bằng được để cảm nhận hương vị độc đáo của món bánh đặc sản này.

1. Nguồn gốc ra đời của đặc sản bánh ít lá gai Bình Định

• Lưu ý: Sau sáp nhập, hai tỉnh Bình Định và Gia Lai có tên chung là Gia Lai; hai địa danh thành phố Quy Nhơn và thành phố Pleiku không còn nữa. Nha Trang là thành phố cũ của tỉnh Khánh Hòa.

Bánh ít lá gai là món bánh truyền thống của người dân Bình Định. Vào các sự kiện lớn hay dịp quan trọng như: cưới hỏi, giỗ chạp, lễ hội… trong mâm cỗ của người dân miền đất võ đều không thể thiếu món bánh này. Vậy có bao giờ bạn tò mò về tên gọi cũng như nguồn gốc ra đời của bánh ít lá gai Bình Định. 

Theo tương truyền, Lang Liêu – con trai của vua Hùng thứ sáu đã chiến thắng trong cuộc thi làm bánh chưng, bánh dày để làm lễ vật cúng tế trời đất. Cũng nhân dịp ấy, công chúa Út của vua Hùng, vốn là người con gái khéo léo, đảm đang cũng đã trổ tài để sáng tạo thêm món bánh mới. 

Nàng Út mong muốn có một thứ bánh “tuy hai mà một” – vừa mang hương vị bánh chưng vừa mang hương vị bánh dày của anh mình. Do đó, nàng đã lấy chiếc bánh dày bọc lấy phần nhân của bánh chưng. Sáng tạo ra món bánh mới, nàng lại suy nghĩ rồi quyết định mô phỏng theo hình dáng của bánh chưng và bánh dày để làm thành hai dáng bánh khác nhau. 

Một thứ bánh dùng lá gói kín thành hình vuông, một thứ bánh dáng tròn không gói lá. Điều đặc biệt là cả hai loại bánh này đều có hình dáng nhỏ xinh, tỏ ý khiêm nhường với thứ bậc út ít của nàng trước các anh chị. 

Sau hội thi, ngoài bánh chưng, bánh dày thì cặp bánh “tuy hai mà một” của công chúa Út Ít cũng được mọi người vô cùng yêu thích. Sau này, những thứ bánh ấy được lưu truyền trong dân gian, được mọi người làm theo và gọi là bánh út ít. Trải qua thời gian, bánh dần được cải tiến về nguyên liệu, hình dáng và trở thành chiếc bánh ít như ngày nay. 

>>> Xem thêm: Bình Định thuộc miền nào? Đặc điểm vị trí, khí hậu Bình Định

2. Giới thiệu về món bánh ít lá gai Bình Định

Bánh ít lá gai không chỉ có hương vị thơm ngon hấp dẫn mà còn đại diện cho nét văn hóa cổ truyền độc đáo của người dân vùng đất võ. 

2.1. Hương vị thơm ngon khó cưỡng của bánh ít lá gai

Đặc sản Bình Định bánh ít lá gai thơm ngon, hấp dẫn. Bánh có vị ngọt đậm của đường cát, phần vỏ bánh dẻo mềm, thơm mùi hương của lúa nếp mới. Nhân bánh béo ngậy vị dừa, bùi bùi của đậu xanh lại thoảng thoảng vị cay nồng của gừng. Đặc biệt, điều làm nên sức hấp dẫn của món bánh này chính là mùi thơm của lá gai được dùng để làm vỏ bánh. 

2.2. Nét văn hóa độc đáo gắn liền với hình ảnh bánh ít lá gai Quy Nhơn – Bình Định

Không chỉ là món bánh đặc sản nổi tiếng, bánh ít lá gai còn gắn liền với nét văn hóa của người dân đất võ. Theo người dân Bình Định, hình dáng chiếc bánh ít tựa như tháp Chàm – biểu tượng của vùng đất Quy Nhơn Bình Định. Và thực tế tại Bình Định cũng có một ngôi tháp mang tên Bánh Ít đã đi vào ca dao:

“Tháp Bánh Ít đứng sít cầu Bà Di

Vật vô tri cũng thế huống chi tui với bà”

Ngoài ra ở Bình Định còn có tục lệ sau ba ngày cưới các cặp vợ chồng sẽ về hồi dâu. Lúc này, các cô gái đều tự tay chuẩn bị một quả bánh ít để mang về cúng gia tiên và biếu bố mẹ ruột. Món quà tuy nhỏ nhưng thể hiện tấm lòng hiếu thảo của người con gái đối với cha mẹ khi về làm dâu xứ người.

Dù trong ba ngày cưới, bận bịu lo toan nhưng họ vẫn không quên công ơn sinh thành của bố mẹ. Họ vẫn dành thời gian để làm ra những chiếc bánh ít thơm thảo, chờ ngày hồi dâu mang về làm quà cho bố mẹ.